Nýtt tunnukerfi

Með nýju kerfi  verður notkun stórra plastpoka í sorptunnum hætt og  tunnur losaðar beint í sorpbílinn á 14 daga fresti.  Hver íbúð mun hafa tvær tunnur, aðra fyrir endurnýtanlegt sorp, og hina  fyrir þann hluta sem fer í urðun.  Ganga þarf vel frá öllum úrgangi fyrir losun í tunnur til að lágmarka þrif og fylgja þeim reglum sem settar verða um flokkun og frágang t.d. með því að setja  urðunarúrgang í plastpoka ofan í tunnuna.  Útbúinn hefur verið sérstakur bæklingur sem verktaki dreifir með tunnum, einnig má sjá nánar á www.kubbur.is

Tunnur verða alfarið á ábyrgð íbúa og mikilvægt að staðsetning þeirra auðveldi hirðingu, einnig að  gengið sé vel frá festingum til að koma í veg fyrir fok.

Stefna bæjaryfirvalda

Á fundi í byrjun apríl samþykkti bæjarstjórn reglur um sorphirðu sjá nánar á http://www.isafjordur.is/utgefid_efni/umhverfismal/skra/221/ .  Þessi samþykkt verður leiðarljós fyrir íbúa Ísafjarðarbæjar um sorphirðu og sorpförgun og þar má lesa allt um áherslur bæjarstjórnar í málaflokknum.

Umhverfið og flokkun sorps

Segja má að úrgangur sé auðlind því að sá hluti sem flokkaður er frá er söluvara og þar að auki greiðist flutningsjöfnun frá úrvinnslusjóði við flutning þess á markað.  Því eru  hagsmunir sveitafélagsins miklir að vel takist til hjá íbúum að flokka sem mest í endurvinnslu, það sem ekki er endurnýtanlegt fer í eyðingu og hlýst af kostnaður samfélagsins til  við akstur og förgun. 

Vegna staðsetningar og fjarlægðar frá urðunarstað er kostnaður Ísafjarðarbæjar mikill af þeim hluta sorps sem fer í urðun og  eru tilmæli bæjaryfirvalda til íbúa að vinna ötullega að flokkun og sjá til þess að sem minnstur hluti heildarsorpsins lendi í urðunarflokknum.  Ein leið til að minnka urðunarmagnið er að jarðgerða heimilisúrgang.  Um jarðgerð(moltugerð/safnhaugagerð) má finna ýmislegt  á netinu.  Fyrir áhugafólk um jarðgerð má benda á að Fræðslumiðstöð Vestfjarða hefur ákveðið að hafa námskeið í jarðgerð laugardaginn 14.maí n.k. sjá nánar á  http://www.frmst.is/index.php/namskeid/texti/jarger_safnhaugager/

Tiltektir og garðaúrgangur

Töluvert af úrgangi leggst til sem ekki er settur í tunnur, t.d. við tiltekt í bílskúrum eða geymslum.  Hluti af slíkum úrgangi  er gjaldfrjáls s.s. öll heimilistæki, sjónvörp, hjólbarðar, rafgeymar, málning og fl.  Þessum hlutum má skila inn endurgjaldslaust á móttökustöðvar vegna þess að hluti af upphaflegu kaupverði er svokallað úrvinnslugjald þannig að búið er að borga fyrir förgun.   Garðaúrgangur er einnig gjaldfrjáls.

Auk þessa hafa Íbúar Ísafjarðarbæjar svigrúm til að koma úrgangi til urðunar gjaldfrjálst  allt að 1m³ í hvert skipti sem komið er á móttökustöð.  Nauðsynlegt er að árétta að allur úrgangur frá íbúum, stofnunum og fyrirtækjum í Ísafjarðarbæ á að fara á móttöku- eða söfnunarstöðvar og munu starfsmenn þeirra liðsinna íbúum við flokkun .  Á Ísafirði er móttökustöð fyrir allt sorp staðsett i Funa í Engidal en söfnunarbílar sjá um móttöku á Flateyri, Suðureyri og á Þingeyri.  Sjá nánar á  www.kubbur.is. 

Leggjumst öll á plóginn

Bæjaryfirvöld vonast eftir góðu samstarfi við íbúa við að gera Ísafjarðarbæ að vistvænum bæ þar sem borin er virðing fyrir náttúrunni til langs tíma litið.

Kristín Hálfdánsdóttir,

formaður sorpnefndar og bæjarfulltrúi-

Nefnd um endurskoðun stjórnsýslu og bæjarmálasamþykktar Ísafjarðarbæjar. (Stjórnsýslunefnd)

Markmið þessara breytinga, á stjórnskipulagi Ísafjarðarbæjar, eru að gera starfsemina sýnilegri og skiljanlegri, í bænum sem heild og einnig í hverju hverfi.  Breytingunum er ætlað að auka og bæta þjónustu ásamt því að auka skilvirkni og starfsánægju innan sveitarfélagsins.  Vonast er til að auka megi hagvæmni og hugsanlega ná fram sparnaði síðar með þeim hætti.  Fyrst um sinn kalla breytingarnar þó á fjölgun um eitt stöðugildi og er þar um að ræða stöðu mannauðsstjóra.

Lagt er til að stjórnskipulag Ísafjarðarbæjar samanstandi af þremur sviðum: Stjórnsýslusviði, Skóla- og fjölskyldusviði og Framkvæmdasviði.

Stjórnsýslusvið:

Sviðið er hugsað sem stoðsvið við aðra starfsemi sveitarfélagsins, en hefur nokkur sérverkefni með höndum. Bæjarritari verður framkvæmdastjóri sviðsins.

Stoðdeildir sviðsins eru:                        (dæmi um hugsanlega starfsmenn)

            Bókhald                                    (– aðalbókari, bókarar)

            Laun                                         (– launafulltrúi )

            Fjármál og áætlanagerð           (– fjármálastjóri, innheimta, gjaldkeri)

            Tölvumál                                  (– kerfisstjóri )

            Upplýsingamál                          (– upplýsingafulltrúi, ritstjóri heimasíðu)

            Starfsmannamál                        (– mannauðsstjóri)

            Þjónustuver                              (– þjónustustjóri, fulltrúar, gjaldkeri, skjalastjóri)

Sérverkefni sviðsins eru:

            Menningarmál                           (– menningarnefnd )

            Söfn                                         (– safnaverðir )

Sérstök áhersla verði lögð á upplýsingagjöf til íbúa, starfsmanna og annarra viðskiptavina.  Lögð verði áhersla á þróun þjónustuvers, með það að markmiði að bæta þjónustu og upplýsingagjöf, flýta fyrir og stytta leiðir fyrirspurna og draga úr álagi og áreiti á starfsmenn sveitarfélagsins. Starfsmenn þjónustuvers verða undirmenn þjónustustjóra.  Til að styrkja þjónustuverið, skal stefnt að því að gera núverandi starfsmenn bæjarins að starfsmönnum þjónustuversins eftir því sem við á.  Þannig gæti hluti starfskrafta núverandi fjármálasviðs unnið í þjónustuveri, til blands í bakvinnslu og framlínu.  Upplýsingafulltrúi mun leiða vinnu við þróun þjónustuversins.

Lagt er til að í stað ferða- og  atvinnumálafulltrúa verði ráðinn upplýsingafulltrúi í fullt starf.  Hann skal sjá um innri og ytri upplýsingagjöf fyrir sveitarfélagið, þar með talið almannatengsl, umsjón með útgáfu kynningarefnis, stefnumörkun fyrir heimasíðu, stefnumörkun fyrir þjónustuver, stefnumótun varðandi markaðssetningu Ísafjarðarbæjar utan svæðisins.  Einnig skal hann hafa yfirumsjón með viðburðastjórnun fyrir sveitarfélagið og móttöku gesta.  Önnur verkefni sem ferða- og atvinnumálafulltrúi hafði með höndum verði ýmist felld niður eða flutt til.  Þannig taki bæjarritari yfir sem starfsmaður menningarmálanefndar, atvinnumálanefnd fari á framkvæmda- og rekstrarsvið og þjónusta við atvinnumálanefnd verði fyrst um sinn keypt af Atvinnuþróunarfélaginu þar til annað verður ákveðið.

Lagt er til að ráðinn verði mannauðsstjóri í fullt starf og skal hann fara með starfsmannamál, þ.e. endurskoðun skipurits og starfslýsinga, framkvæmd frammistöðuviðtala og starfsmats, umsjón endurmenntunarmála starfsmanna og aðstoð við ráðningar og móttöku starfsmanna.  Hér er um að ræða aukningu um eitt stöðugildi hjá Ísafjarðarbæ.

Skóla- og fjölskyldusvið:

Verkefni sviðsins eru:                (dæmi um hugsanlega undirþætti)

Fræðslumál                               (grunnskólar, leikskólar, vinnuskóli)

Félagsleg ráðgjöf                      (ráðgjöf, fjárhagsaðstoð, barnaverndarmál, jafnrétti)

Félagsleg úrræði                       (búsetumál og þjónusta)

Íþrótta- og frístundamál             (félagsmiðstöðvar, samþætting, stefnumótun og eftirlit með samstarfsaðilum)

Nefndir sviðsins eru:

Fræðslunefnd                            (– Fræðslumál, sbr. ofangreint.)

Íþrótta- og tómstundanefnd       (– Íþróttir, frístundir, forvarnir, samstarfssamningar.)

Félagsmálanefnd                       (– félagsleg ráðgjöf og úrræði, jafnréttismál

Barnaverndarnefnd                   (– Sameiginleg nefnd Ís.,Bol., Súð.)

Lagt er til að starf íþrótta- og tómstundafulltrúa verði lagt niður og meginhluti verkefna þess starfs flytjist á nýtt starf umsjónarmanns eignaá Framkvæmdasviði.  Af Skóla- og fjölskyldusviði flyst þannig umsjón með íþróttahúsum, íþróttavöllum og skíðasvæði auk allra tilheyrandi starfsmanna. Vinnuskóli, félagsmiðstöðvar og dægradvöl, sem nú heyrir undir íþróttafulltrúa, flytjast til innan sviðsins, t.d. til skólafulltrúanna, eftir tillögum sviðsstjóra sviðsins í samvinnu við mannauðsstjóra og íþrótta- og tómstundanefnd.

Verkefni á sviði íþróttamála hafa á undanförnum misserum að mestu verið flutt í umsjá Héraðssambands Vestfjarða.  Verið er að ljúka flutningi þeirra verkefna sem nú síðast var ráðist í og er starfsemi HSV enn mjög í mótun. Íþrótta- og tómstundanefnd þarf að fylgjast með þessari mótun HSV og hafa eftirlit með því að tilflutt verkefni verði leyst vel af hendi.  Þá er nauðsynlegt að nefndin fylgist með því að þeim verkefnum, sem eftir standa á Skóla- og fjölskyldusviði þegar starf íþrótta- og tómstundafulltrúa hefur verið lagt niður, verði vel fyrir komið.

Lagt er til að húsverðir skólanna færist einnig undir Eignaumsjón á Framkvæmdasviði.

Að svo stöddu eru ekki lagðar til frekari breytingar á sviðinu.  Nýráðinn sviðsstjóri mun ásamt nýráðnum mannauðsstjóra koma með tillögur að slíkum breytingum telji hann þær æskilegar.

Framkvæmda- og rekstrarsvið:

Verkefni sviðsins eru:                            (dæmi um hugsanlega starfsmenn)

            Framkvæmdir                           (– bæjartæknifræðingur, verkefnastjóri)

Umhverfismál                            (– umhverfisfulltrúi, umhverfisskipulagsfræðingur )

            Skipulags- og byggingarmál       (– byggingarfulltrúi)

            Áhaldahús                                (– bæjarverkstjóri, vinnuflokkar)

            Vatnsveita, fráveita                   (–umhverfisfulltrúi, bæjartæknifræðingur)

            Slökkvilið                                 (– slökkviliðsstj., slökkvilið, sjúkraliðar)

Stoðdeild sviðsins er:                            (dæmi um hugsanlega starfsmenn)

            Eignaumsjón                             (– umsjónarmaður eigna, húsvarsla, rekstrarstjórn)

Stofnanir sviðsins eru:                (dæmi um hugsanlega starfsmenn)

            Funi                                          (– stöðvarstjóri, starfsmenn)

Hafnarsjóður                             (– umhverfisfulltrúi, umhverfisskipulagsfræðingur )

Nefndir sviðsins eru:

Umhverfisnefnd                         (– Framkv.-, umhverfis-, skipulags- og byggingarmál.)

Hafnarstjórn                             (– Hafnamál)

Landbúnaðarnefnd                    (– Landbúnaðarmál)

Atvinnumálanefnd                  (– Atvinnumál)

Almannavarnarnefnd                 (– Sameiginleg nefnd Ís.,Bol., Súð.)

Eins og áður er sagt er lagt til að nýtt starf, umsjónarmaður eigna, verði tekið upp á sviðinu.  Undir það heyri allar fasteignir og íþróttasvæði bæjarins, sem ekki heyra undir Fasteignir Ísafjarðarbæjar, ásamt Eignasjóði. Starf forstöðumanna íþróttahúsanna verði lögð niður og þeir ráðnir sem starfsmenn “Eignaumsjónar”,  þar starfi þeir sem húsverðir þessara eigna undir stjórn umsjónarmanns eigna.  Aðrir húsverðir og sambærilegir starfsmenn Ísafjarðarbæjar, svo sem í skólum, heyri undir Eignaumsjón.

Lagt er til starf garðyrkjustjóra falli niður og í staðinn verði tekið upp starf umhverfisfulltrúa, sem aðstoði framkvæmdastjóra sviðsins í umhverfisskipulagi, umhverfisframkvæmdum og tilheyrandi áætlanagerð. Umhverfisfulltrúi fylgist með framkvæmd Staðardagskrár 21 og upplýsir umhverfisnefnd.

Lagt er til að atvinnumálanefnd heyri undir þetta svið.  Tenging hennar við umhverfis-, skipulags- og hafnarmál er viðeigandi.

Að svo stöddu eru ekki lagðar til frekari breytingar á sviðinu.  Sviðsstjóri mun ásamt nýráðnum mannauðsstjóra koma með tillögur að slíkum breytingum telji hann þær æskilegar.

Innleiðing:

Strax verði hafist handa við ráðningar samkvæmt ofangreindum tillögum. Ráðinn verði upplýsingafulltrúi og mannauðsstjóri.  Núverandi íþróttafulltrúi hefjist þegar handa við tilfærslu sinna verkefna í náinni samvinnu við framkvæmdasvið.  Umsjónarmaður eigna hefji störf ekki síðar en 1. september næstkomandi.

Upplýsingafulltrúi hefji strax vinnu við stefnumótun, markmiðasetningu og skilgreiningar fyrir þjónustuver.  Reynt skal eftir megni að efla starfsemi þjónustuversins með því að flytja þangað störf, fyrstu tillögur í þá veru komi fram í bæjarstjórn í haust og ekki síðar en fyrir næstu áramót.

Tímasetning ráðningar umhverfisfulltrúa verði í samráði við sviðsstjóra framkvæmdasviðs.  Þó skal stefnt að ráðningunni í upphafi árs 2008. Sviðsstjóri skili tillögum sínum hvað þetta varðar ekki síðar en 1. október næstkomandi.

Haustið 2007 verði farið í vinnu við að skilgreina hlutverk og gildi Ísafjarðarbæjar.  Í þeirri vinnu taki þátt bæjarfulltrúar og lykilstarfsmenn sveitarfélagsins.  Meðfram og í framhaldi af þeirri vinnu fari fram, undir handleiðslu Mannauðsstjóra, endurskoðun á boðleiðum og skipuriti.  Skipurit Ísafjarðarbæjar verði sett á vef bæjarins í byrjun árs 2008, eins og það verður þá.  Stefnt verði að því að tengja, með sýnilegum hætti starfslýsingar og starfsmenn við skipuritið á vefnum, með það sem markmið að gera starfsmönnum og bæjarbúum hlutverkin ljósari og að hvetja til örara endurmats starfslýsinga af hálfu mannauðsstjóra í samvinnu við starfsmenn.

Kostnaðaráhrif.

Eins og fram hefur komið leiða þessar breytingar af sér fjölgun starfsmanna Ísafjarðarbæjar um eitt stöðugildi.  Hugsanlega verður einnig einhver kostnaður vegna sérverkefna í íþrótta- og tómstundamálum, meðan verið er að ljúka tilfærslu verkefna sem voru á hendi íþrótta- og tómstundafulltrúa.

Nefnd um endurskoðun stjórnsýslu og bæjarmálasamþykkta:

Gísli H. Halldórsson                  Kristján G. Jóhannsson             Arna Lára Jónsdóttir

Björn Jóhannsson                     Þorleifur Pálsson

Svona svaraði landsfundur Sjálfstæðisflokksins landsbyggðaspurningunni árið 2005: “Sjálfstæðismenn hafa ævinlega skilið þýðingu jákvæðrar, skynsamlegrar og hagkvæmrar stefnu í málefnum sveitarfélaga, ekki síst á landsbyggðinni. Það er í þágu landsins alls að byggðir landsins blómstri. Með uppbyggingu á landsbyggðinni, eflingu sveitarstjórnarstigsins og aukinni samkeppnishæfni landsins gagnvart útlöndum er grundvöllur lagður að því að hver einstaklingur fái að njóta sín án tillits til búsetu.”

Orðum fylgir alvara. Aðrir flokkar og alþingi hafa einnig samþykkt jákvæðar yfirlýsingar, þó alþingi mætti lýsa skýrar yfir ákveðnari fyrirætlunum. Viljinn er augljós þó óljóst virðist hvaða meðul duga. Reynsla síðustu áratuga hefur þó kennt okkur að miklu meira þarf til en gert hefur verið. Ef ekki er gripið til nægilega sterkra aðgerða, þá duga þær ekki og verða jafnvel sóun. Fólksfjölgun útheimtir kostnað hvar sem hún verður á landinu og því munu markvissar og nægjanlega öflugar aðgerðir í þessum efnum bera ávöxt fyrir land og þjóð. Markvissar aðgerðir munu þó líklega þurfa að lágmarki áratug áður en þróun í rétta átt verður áþreifanleg.

Á Vestfjörðum búa Íslendingar. Nú er árið 2007 og venjulegir Íslendingar gera ákveðnar lágmarkskröfur, en venjulegir Íslendingar er einmitt það sem við Vestfirðingar erum. Við reynum að njóta okkar í námi og starfi, verslum, förum til útlanda, tölum í gemsa, horfum á sjónvarp, njótum lista, borðum góðan mat o.s.frv. Til að veita megi þá þjónustu sem eðlileg telst í dag á sviði einkareksturs og opinberrar þjónustu, þarf 10.000 manna byggðakjarna innan 150 kílómetra akstursfjarlægðar. Þegar byggðakjarninn er farinn að telja um 10 til 20 þúsund manns er líklegt að í hann færist sjálfbær vöxtur líkt og sjá má í háskólabænum Akureyri. Fljótvirkasta aðgerðin til að styrkja þann byggðarkjarna sem núna er til staðar á Vestfjörðum er að tengja Vesturbyggð og nágrenni við Ísafjarðarsvæðið með hröðum og öruggum samgöngum, en þetta væri þó aðeins fyrsta skrefið.

Vestfirðingar hafa ekki horft í gaupnir sér. Að halda því fram að við höfum aðgerðalaus beðið eftir aðstoð utanfrá er grátleg vanþekking. Við höfum bent á vandann lengi og af mikilli alvöru í meira en áratug. Mikil vinna hefur verið unnin hér á Vestfjörðum frá því að halla tók undan fæti. Hugmyndir og tillögur hafa verið lagðar fram, vilji og bjartsýni sýnd í verki, sjálfboðaframlag í þessum efnum hefur verið mikið undanfarinn áratug. Flest virðist þó fremur hafa unnið gegn okkur en með, stjórnvöld og stofnanir hafa ekki lagst á sveif með okkur, með þeim hætti sem á þarf að halda. Meðbyrinn og verkfærin vantar.

Flutningur opinberra starfa er aðeins lítill hluti þeirra hugmynda sem að vestan hafa komið. Opinber störf eru þó sannarlega styrking byggðar þar sem þau eru sett niður. Reykjavík þarf varla á slíkri opinberri aðstoð að halda, en þó eru þar mörg þúsund störf sem gætu vel verið unnin annars staðar. Frá því farið var að tala um að flytja opinber störf út á land hefur þeim fjölgað um þúsundir á höfuðborgarsvæðinu, örfá hundruð á landsbyggðinni, en varla nokkur á Vestfjörðum. Ef fólk vill yfirhöfuð hafa byggð á fleiri stöðum en í Reykjavík, er þá ekki sjálfsagt að nota opinber störf, sem þarf á annað borð að vinna, til að skapa tækifæri annars staðar en í borginni?

Hvers vegna hefur hallað undan fæti á Vestfjörðum? Frá því að algengt varð á Íslandi að fólk aflaði sér háskólamenntunar að loknu stúdentsprófi, höfum við Vestfirðingar, líkt og landsbyggðin öll (nema Akureyri síðustu ár), verið fastir í gildru. Fólk um tvítugt fer í háskólanám suður til Reykjavíkur. Námið tekur um 3 til 6 ár. Á þeim tíma hefur fólk gjarnan fundið sér maka, jafnvel eignast börn og byrjað búskap. Það þarf töluvert átak og jafnvel hugrekki til að rífa sig upp með fjölskylduna og flytja út á land, þar sem fólk á svo eftir að finna vinnu við hæfi. Þegar fólk hins vegar, samhliða fjarnámi eða staðbundnu háskólanámi, byrjar sinn búskap á staðnum gegnir öðru máli. Þá eru alltaf einhverjir frumkvöðlar í hópnum sem skapa atvinnutækifæri fyrir sig og aðra. Þetta eru fræin sem smám saman spíra og skjóta rótum. Þetta eru fræin sem voru frá okkur tekin.

Mætti spara með því að leggja niður búsetu á Vestfjörðum? Tillögur voru uppi á sínum tíma, þegar illa áraði á Íslandi sem þá var hluti af danska ríkinu, að flytja íslensku þjóðina á Jósku heiðarnar í Danmörku og koma upp byggð þar. Með því hefði örugglega mátt koma í veg fyrir mikinn kostnað hér á landi. Sjálfsagt hefði skapast blómleg byggð þarna á heiðunum, þarna væri iðandi mannlíf með íslenskri arfleifð þó allt væri í eyði á Íslandi. Þetta hefði sparað óhemju útgjöld, við hefðum t.d. sloppið við gerð hringvegarins. Ég held þó að enginn Íslendingur sýti það í dag, að þessi mikli sparnaður varð ekki að veruleika. Það sem við þurfum til að byggja Ísland myndarlega er stórhugur en ekki hokur.

Á fundi sínum 21. desember samþykkti bæjarstjórn Ísafjarðarbæjar fjárhagsáætlun fyrir árið 2007. Bæjarfulltrúar Í-listans greiddu atkvæði gegn tillögunni og lögðu fram eftirfarandi bókun því til áréttingar. ,,Bæjarfulltrúar Í-lista lýsa yfir andstöðusinni gegn fjárhagsáætlun, sem bæjarfulltrúar Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks hafa samþykkt fyrir árið 2007. Í áætluninni eru óljósar og óraunhæfar hagræðingarkröfur og flatur niðurskurður rekstrarútgjalda, sem geta þýtt skerðingu á grunnþjónustu við bæjarbúa. Þar er einnig gert ráð fyrir niðurskurði í skólamálum á Flateyri og Suðureyri, sem eru í beinni andstöðu við stefnu Í-lista. Fjárhagsáætlun ársins 2007 gerir ráð fyrir áframhaldandi rekstrarhalla Ísafjarðarbæjar og aukinni skuldasöfnun, án þess að tekið sé á þeim vanda. Bæjarfulltrúar Í-lista lýsa fullri ábyrgð á hendur fulltrúum D- og B-lista vegna samþykktar þessarar fjárhagsáætlunar og greiða því atkvæði gegn henni.“

Í umræðum um fjárhagsáætlun bæjarins fyrir næsta ár lögðu fulltrúar Í-listans áherslu á að taka yrði á þeim vanda sem bærinn stendur frammi fyrir með róttækum aðgerðum og kerfisbreytingum, án þess að nauðsynleg þjónusta við bæjarbúa yrði skert. Þess vegna lögðu bæjarfulltrúar Í-listans fram ítarlegar tillögur um sparnað og hagræðingu í rekstri.

Tillögur Í-listans

Sparnaðartillögur Í-listans í fimm liðum gerðu ráð fyrir að draga úr launakostnaði hjá hæstlaunuðu starfsmönnum bæjarins. Í þeim fólst að draga úr fastri yfirvinnu samkvæmt ráðningarsamningum, skera niður bifreiðastyrki um 25%, lækka yfirvinnu um 10%, lækka laun bæjarstjóra (hann hefur tekið að sér aukna ábyrgð á öðrum sviðum eftir að hann var endurráðinn síðasta sumar), hækka ekki nefndarlaun bæjarins og lækka álag sem formenn nefndanna fá í sinn hlut. Auk þessa gerði Í-listinn tillögu um að hækka fasteignaskatt á fyrirtæki. Alls gerðu tillögur Í-listans ráð fyrir sparnaði uppá 35-37 milljónir og tekjuauka um 7 milljónir. Með þessum ráðum hefði hagur bæjarins batnað rúmar 40 milljónir. Auk þessa lagði Í-listinn til að gert yrði átak í hagræðingu á skíðasvæði, hjá slökkviliði og á skóla- og fjölskylduskrifstofu, sem skila myndu 5-7 milljóna sparnaði strax á næsta ári.

Tillögur okkar um niðurskurð hjá yfirmönnum bæjarins, þar á meðal bæjarstjóra, voru felldar af bæjarfulltrúum Framsóknar- og Sjálfstæðismanna, eða þeim vísað til frekari meðferðar í endurskoðunarferli á stjórnsýslu bæjarins. Þess má geta að endurskoðun bæjarmálasamþykktar og stjórnkerfis hefur verið í gangi um tíma, en aðeins einn fundur verið haldinn haustið 2006, hvað sem síðar verður.

Hækkun fasteignagjalda

Sá hópur sem verður fyrir mestum álögum á næsta ári, miðað við fyrra ár, eru íbúðareigendur í Ísafjarðarbæ. Er það annað árið í röð sem auknar álögur eru lagðar á þennan hóp bæjarbúa. Í fyrra hækkuðu sorpgjöld í bæjarfélaginu þannig að ekki finnast hærri gjöld hér á landi og fasteignamat íbúðarhúsnæðis, sem fasteignagjöldin eru reiknuð af, hækkaði frá 5 - 20%, mest á Ísafirði. Nú eru sorpgjöld heimilanna hækkuð aftur úr 20 þúsund krónum í 29 þúsund á íbúð, eða um 45%. Álagningarstuðlar lóðaleigu og holræsagjalds eru hækkaðir og reiknað er með hækkun fasteignamats á Ísafirði um 10% (en ekki á öðrum þéttbýlisstöðum eða á atvinnuhúsnæði). Þetta þýðir að íbúðareigendur í Ísafjarðarbæ og sérstaklega á Ísafirði taka á sig auknar byrðar annað árið í röð.

Eigendur íbúðarhúsnæðis hafa þannig tekið á sig auknar álögur, en eigendur atvinnuhúsnæðis ekki. Í þessu ljósi lagði Í-listinn til að hækka álagningaprósentu fasteignaskatts á atvinnuhúsnæði upp í leyfilegt hámark, einsog mörg sveitarfélöggera. B- og D-listi tóku þá tillögu upp við seinni umræðu fjárhagsáætlunar, þó þeir hefðu hlutfallið 0,05% lægra en Í-listinn lagði til.

Mál Í-listans – svikin loforð D-listans

Þau mál sem Í-listinn og fulltrúar hans lögðu áherslu á fyrir sveitarstjórnarkosningar í vor komu fram í sérstökum tillögum. Þar bar hæst tillaga um gjaldfrjálsan leikskóla fyrir fimm ára börn. Kostnaður við þessa ákvörðun er talinn 12-14 milljónir. Þetta töldum við forgangsmál og að með sparnaði og hagræðingu í bæjarkerfinu mætti verða við þessu loforði flokkanna frá því fyrir kosningar. Því miður náðist ekki samstaða um þetta mál og Sjálfstæðismenn sviku þar með loforð sitt við foreldra leikskólabarna með því að ákveða að gefa 5 ára börnum aðeins afslátt í tvo tíma í leikskólanum. Með sama áframhaldi munu þeir treina sér loforðið fram að næstu kosningum. Annað loforð sem þeir voru búnir að gleyma, rifjaðist upp fyrir þeim þegar Í-listinn lagði fram tillögu um að næsta sumar yrði gerður sparkvöllur á Flateyri. Við fyrri umræðu fjárhagsáætlunar var ekki gert ráð fyrir sparkvelli á næsta ári, og fram kom að nýr völlur frá KSÍ hefði verið afþakkaður. Eftir að Í-listinn lagði fram tillögur sínar, sáu B- og D-listi sig um hönd og settu sparkvöll inn á áætlun. Samþykkt var tillaga Í-listans um að næsti sparkvöllur verði byggður á Flateyri, í samstarfi við íbúasamtökin og áhugafólk á staðnum.

Annað loforð, um uppbyggingu gámastöðvar á Suðureyri, náðist hinsvegar ekki fram, þrátt fyrir tillögu Í-listans. Það loforð bíður síðari tíma, einsog loforð um sundhöll og líkamsræktarstöð á Ísafirði, athugun á heitu vatni í Skutulsfirði og að setja fjármagn í undirbúning hjúkrunarheimilis á Ísafirði. Vonandi hafa Sjálfstæðismenn ekki hugsað sér að nota þessi loforð aftur eftir fjögur ár!

Samstaða um góð mál

Bæjarfulltrúar allra flokka sameinuðust um afgreiðslu nokkurra tillagna Í-listans á fundi bæjarstjórnar þann 21. desember. Allir bæjarfulltrúar vinna í einlægni að sameiginlegu markmiði, að auka vöxt og viðgang bæjarins og efla bæjarlífið. Það er því oftast þannig að bæjarfulltrúar eru sammál um markmiðin, en ekki alltaf um leiðirnar eða forgangsröðun. Um það snúast stjórnmál. Mörg þeirra mála sem Í-listinn tók upp við fjárhagsumræðuna fengu góðar undirtektir B- og D-lista, alveg einsog margt af því sem þeir flokkar hafa lagt til, er í sama anda og Í-listinn stefnir að. Af þeim málum sem Í-listinn lagði til og hinir flokkarnir tóku undir, eða hafa sett á sína stefnuskrá, má nefna framlag til mótunar stefnu í málefnum útlendinga í samstarfi við Fjölmenningarsetur, setningu reglna um þátttöku bæjarins í kostnaði við íþrótta- og tómstundastarf barna og unglinga, framlag til safnahúss frá fyrra ári verði lagt til hliðar en ekki látið falla niður og að frágangur lóðar við Tjörn á Þingeyri verði komið í verk næsta sumar.

Andlitslyfting bæjarstjórans og fylgismanna hans

Fyrr var bent á það að fjárhagsstaða Ísafjarðarbæjar væri slæm. Þróunin er öll á einn veg. Framlegð frá rekstri er of lítil til að standa undir nauðsynlegum endurbótum og fé til framkvæmda þarf allt að taka að láni. Skuldir munu aukast um 437 milljónir á þessu ári og kringum 200 milljónir á því næsta. Heildarskuldir bæjarins verða þá um 3.200 milljónir. Viðbrögð Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í bæjarstjórn við þessari erfiðu stöðu eru fremur máttlaus. Til að reyna að bjarga andlitinu, lögðu þeir fram tvær tillögur til að bæta stöðuna á pappírunum: Að Fasteignir Ísafjarðarbæjar spari um 10 milljónir, og almennan sparnað allra rekstrarþátta um 4% eða um 30 milljónir. Með þessu er staðan löguð um 40 milljónir, frá fyrstu tillögu þessara sömu flokka. Það má segja þeim til hróss, að með þessu reyni þeir að klóra í bakkann sem við blasir og hanga á skurðbarminum næsta árið. En takið er lítið og hæpið að ráðin dugi. Flatur niðurskurður af þessu tagi, lítt rökstuddur eða undirbyggður, hefur sýnt sig að verða sjaldnast að veruleika. Það mætti halda að „varatillaga“ B- og D-lista sé þessvegna til komin, en hún gengur útá heimild til að selja 7 íbúðir í eigu bæjarins á Hlíf I.

Bæjarfulltrúar Í-listans eru algerlega mótfallnir sölu íbúða á Hlíf I til þess að bæta rekstrarstöðu bæjarins. Orkubúið var selt, og þeir peningar eru uppurnir. Nú á að taka til við að selja fleiri eignir. Eignir sem safnað var upp áratugum saman af íbúum Ísafjarðar í sérstökum elliheimilissjóði og með framlögum bæjarbúa. Bæjarfulltrúar Í-listans munu ekki samþykkja sölu á eignaríbúðum Ísafjarðarbæjar, nema fjármagnið fari til að byggja hjúkrunarheimili eða annað húsnæði eldra fólks í bæjarfélaginu. Hér er um siðlaust athæfi að ræða, að okkar mati, sem lýsir engu öðru en uppgjöf Sjálfstæðis- og Framsóknarmanna gagnvart erfiðleikum í fjárhag bæjarins.

Gefum upp á nýtt

Illa ígrunduð andlitslyfting dugar ekki til að laga ástandið. Til þess þarf varanleg úrræði í rekstri bæjarfélagsins og tekjuaukningu sem byggir á aukinni atvinnu og traustri byggðastefnu. Þar rekumst við fljótt á vegg, sem er afstaða ríkisstjórnarinnar og samskipti hennar við sveitarfélögin í landinu. Jafnvel „vinir“ og flokksfélagar á landsbyggðinni kvarta sáran undan skilningsleysi ráðamanna. Sú spurning gerist nærgöngul, hvort ekki sé tímabært að skipta um stjórn í næstu kosningum til að rétta hlut byggðanna. Í-listinn og fulltrúar hans munu áfram vinna af heilum hug að góðum málum til hagsbóta fyrir íbúa Ísafjarðarbæjar til að tryggja framtíð okkar í fjörðum og dölum Vestfjarða.

Niðurstaðan sýnir að fjárhagsstaða Ísafjarðarbæjar er mjög erfið. Allt tal Sjálfstæðismanna um svartsýnisraus og niðurrif andstæðinganna fyrir kosningarnar í vor sannast nú að vera vísvitandi blekkingar og ósvífinn áróður, þar sem þeir höfðu bestu hugsanlegu aðstæður til að vita allt um stöðu mála með starfandi bæjarstjóra í fyrsta sæti. Viðvaranir Í-listans um veikan tekjugrunn vegna fækkunar starfa og sólundun ættarsilfursins sem fékkst með sölu Orkúbúsins, standa eftir sem orð í tíma töluð. Það sannast nú að þar var síður en svo of djúpt í árinni tekið.

Hver er staðan?

Fjárhagsáætlun bæjarins sýnir þetta:

1. Skuldir aukast hröðum skrefum. Heildarskuld bæjarsjóðs og stofnana verða 3,2 milljarðar á næsta ári. Skuldir hafa aukist hratt á þessu ári og munu halda áfram að aukast á hinu næsta. Fyrir nokkrum dögum tók bæjarsjóður 150 milljóna króna lán til að brúa frammúrkeyrslu þessa árs og laga greiðslustöðuna um áramót. Áður höfðu verið tekin lán fyrir framkvæmdum við grunnskólann og öðrum framkvæmdum. Ný langtímalán bæjarins á árinu 2006 verða 437,3 milljónir (áætlun gerði „aðeins“ ráð fyrir 284,2 milljónum) og áætlun næsta árs segir 265,7. Samtals ný lán 2006-2007: 703 milljónir!

2. Tap er viðvarandi á rekstri bæjarsjóðs og stofnana í eigu bæjarins. Á næsta ári er gert ráð fyrir að tap bæjarsjóðs verði 69 milljónir, tap stofnana verði 104,9 milljónir; samtals 174 milljóna króna tap árið 2007. Inn í þessari niðurstöðu eru reiknaðar afskriftir og lífeyrisskuldbindingar, einsog vera ber. Tap þessa árs samkvæmt nýjustu spá verður 271 milljón. Viðvarandi tap hefur verið á rekstri Ísafjarðarbæjar frá árinu 2002 einsog Eftirlitsnefnd með fjármálum sveitarfélaga hefur bent á, með tilheyrandi lækkun eiginfjárhlutfalls.

3. Útgjöld á árinu 2006 hafa farið langt framúr áætlunum. Fjárhagsstaðan er mun verri en fjárhagsáætlun ársins 2006 gerði ráð fyrir. Afleiðingin er aukin lántaka og rýrnun á eigin fé.

4. Handbært fé frá rekstri er langt undir því sem æskilegt er. Handbært fé frá rekstri segir til um hve mikið fjármagn er laust þegar allir reikningar hafa verið greiddir, hversu mikið er eftir til að greiða afborganir skulda og nýta til fjárfestinga. Í ljós kemur að hjá Ísafjarðarbæ er það í raun neikvætt á árinu 2006, þó svo að áætlun hafi gert ráð fyrir öðru. Í áætlun ársins 2007 er gert ráð fyrir að handbært fé frá rekstri verði 4% af tekjum. Hjá sveitarfélögum sem standa vel að vígi er það 7-10%.

5. Skatttekjur bæjarins duga ekki fyrir rekstri. Ísafjarðarbær verður sífellt háðari framlögum frá Jöfnunarsjóði sveitarfélaga. Það sama gildir um mörg önnur sveitarfélög, sérstaklega á landsbyggðinni. Okkar staða batnar ekki við það.

6. Hratt gengur á handbært fé. Nú er gert ráð fyrir að handbært fé verði 102,5 milljónir í árslok næsta árs. Handbært fé lækkaði um 246 milljónir árið 2005, 90 milljónir á þessu ári samkvæmt spá og 107 milljónir á næsta ári samkvæmt fjárhagsáætlun. Þar með er lítið eftir af þeim 550 milljónum sem sjóður bæjarbúa hafði handbæran í ársbyrjun 2005.

Hvert stefnir? Nú er ljóst að sú bót sem fékkst með sölu á hlut Ísafjarðarbæjar í Orkubúi Vestfjarða heldur ekki lengur. Meirihluti Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks siglir ekki lengra undir því segli og skútuna rekur. Hvernig ætla mennirnir í brúnni, meirihluti bæjarstjórnar, að bregðast við? Á að halda áfram siglingunni með því að brenna innviðina, einsog gert var eftir sölu Orkubúsins? Eða á að láta reka á reiðanum og vonast eftir því að björgunarsveitin mæti á staðinn áður en skútan siglir í strand? Það virðist vera eina úrræði meirihlutans.

Viðbrögð meirhlutans einkennast af ráðleysi í formi óljósra tillagna og óunninna hugmynda. Eftir standa svikin loforð frá því í kosningunum í vor. Tökum dæmi um óljósar tillögur: Talað er um „hagræðingakröfu“ í grunnskólum, án útfærslu. Hugmyndin er sú að leggja niður unglingastigið í grunnskólunum á Flateyri og Suðureyri og ná fram sparnaði með fækkun kennara um tvo eða þrjá. Hvergi er það sagt berum orðum, en frumvarpið gerir ráð fyrir sparnaðinum. Dæmi um svikin loforð: Fimm ára börn verða ekki gjaldfrjáls á leikskólum á næsta ári, heldur fá þau tvo tíma án gjalds. Var það þetta sem var lofað? Ekki er gert ráð fyrir gerð gámasvæða á Flateyri eða Suðureyri. Hvorki er gert ráð fyrir framlagi til sparkvallar á Flateyri eða Suðureyri. Framkvæmdir við nýja sundhöll og líkamsræktarstöð munu ekki hefjast á næsta ári. Þannig er stefna núverandi meirihluta. Uppgjöf gagnvart aðsteðjandi vanda svífur þar yfir vötnum.

Það er rétt að þróunin hefur verið okkur mótdræg. Vestfirskt samfélag hefur mátt þola fækkun starfa og minnkandi tekjur á síðustu árum. Sveitarfélögin fara ekki varhluta af þeirri þróun. Hjálparkalli sveitarfélaga til ríkisvaldsins hefur ekki verið svarað. Ráðandi öfl hafa snúið sér undan, jafnvel þó flokksbræður ráðherranna hafi baðað út öllum öngum og reynt að ná athygli þeirra. Náðin hefur verið naumt skömmtuð. Fáein hlutastörf eða styrki hefur tekist að kría út, með miklu erfiði og löngum þakkarávörpum. Leiðrétting á tekjuöflun ríkis og sveitarfélaga hefur ekki fengist, aðeins örlítinn snúður gegnum Jöfnunarsjóð. Samt hafa menn, einsog bæjarstjóri Ísafjarðarbæjar, barist í nefndum og þjarkað í ráðum, án sjáanlegs árangurs. Það er alveg ljóst að viðsnúningur í samskiptum ríkisvalds og sveitarfélaga verður ekki nema ný ríkisstjórn komist til valda á Íslandi.

Hvað er til ráða?

Hvað er þá til ráða í núverandi stöðu? Það eru engar töfralausnir til, aðeins gömul húsráð sem ætíð eiga við: Sparnaður, hagræðing og aukning tekna. Möguleiki til hækkunar tekna er takmarkaður, þar sem gjaldskrár í Ísafjarðarbæ eru yfirleitt með þeim hæstu sem þekkjast hjá sveitarfélögum hér á landi, skatthlutfall útsvars í hámarki og álagningarstuðull fasteignaskatta í hærri kantinum. Fólksfjölgun og atvinnuuppbygging stendur á sér, svo ekki er að vænta aukinna tekna úr þeirri áttinni. Í frumvarpi meirihluta Ísafjarðarbæjar er gert ráð fyrir hækkun á gjaldskrám um 10% að meðaltali, sem er nokkuð umfram verðlagshækkanir. Auk þess er gert ráð fyrir að eigendur íbúðarhúsnæðis axli auknar byrðar.

Fasteignagjöld vegna íbúðarhúsnæðis munu hækka 15-38% hækkun á íbúðarhúsnæði á árinu 2007. Fasteignaskattur íbúðarhúsnæðis mun samkvæmt áætlun hækka í hlutfalli við hækkun fasteignamats að meðaltali um 15% í sveitarfélaginu. Álagningarstuðull lóðaleigu mun hækka um 20% og holræsagjalds um 18%, auk þess sem þessi gjöld hækka jafnframt í samræmi við hækkun fasteignamats. Þá mun sorpgjald á hverja íbúð hækka úr 20 þúsund krónum í 25 þúsund, eða um 25%. Þannig munu íbúðareigendur í bæjarfélaginu bera aukna skattbyrði annað árið í röð, á meðan eigendur annarra fasteigna í bæjarfélaginu sleppa við auknar álögur. Hækkun gjalda á atvinnuhúsnæði verður um 5%. Þetta er stefna meirihlutans.

Í þeirri erfiðu fjárhagsstöðu sem við stöndum frammi fyrir munu bæjarfulltrúar Í-listans í Ísafjarðarbæ taka ábyrga afstöðu gagnvart því sameiginlega verkefni okkar allra að reka bæjarfélagið og tryggja íbúum þjónustu. Grundvallarstefna okkar er sú, einsog fram kom í stefnu Í-listans fyrir kosningarnar í vor, að verja skuli alla grundvallarþjónustu sem íbúar sveitarfélagsins njóta. Þar með teljum við Grunnskólana á Suðureyri, Flateyri og Þingeyri. Í-listinn leggur til hagræðingu og sparnað sem byrjar ofanfrá: hjá bæjarstjóra, sviðsstjórum, deildarstjórum og öðrum sem njóta hæstu launanna og mestu fríðindanna. Við höfnum því að hagræðingin byrji á gólfinu og endi við gólflistann. Í listinn leggur ábyrgar tillögur um breytingar og hagræðingu. Tillögur sem eru í samræmi við málflutning og stefnu listans fyrir kosningar. En umfram allt, raunhæfar tillögur í erfiðri stöðu.

Ísafjarðarbær byggir á sterkri hefð í atvinnumálum, félagsmálum og menningarmálum. Seigla og dugnaður hefur löngum verið aðalsmerki Vestfirðinga. Það er ljóst að nú er þörf á slíkum eiginleikum hjá þeim sem stýra fjármálum Ísafjarðarbæjar. Fulltrúar Í-listans munu leggja sitt af mörkum til að bæta framtíð og styrkja samfélag okkar í Ísafjarðarbæ. Nánar um það í næstu grein.

Sigurður Pétursson, bæjarfulltrúi Í-listans.